Tổng hợp hữu cơ

[nguyenhonghai123]

Mọi người trả lời hộ mình mấy câu này với:
1. Khi cho n-propylbenzen tác dụng với brom theo tỉ lệ mol 1:1 (ánh sáng, nhiệt độ)  thì thu được sản phẩm chính là:
A.1-brom-1-phenylpropan
B.2-brom-1-phenylpropan
C.1-brom-3-phenylpropan
D.1-brom-4-(n-propyl)benzen
2. A có CTPT là C6H6O2. A tác dụng với NaOH theo tỉ lệ mol 1:2 và tác dụng với Br2 trong dung dịch theo tỉ lệ 1:3. CTCT của A là gì.
3.làm thế nào để nhận biết propanal và propenal

shindo:
1. A đúng, vì gốc tự do tạo thành ở A bền nhất
2. 1,3-dihydroxibenzen
3. Cách dễ hiểu nhất là oxy hóa bằng oxy / Mn²⁺ để chuyển một cái thành axit no, một cái thành axit không no rồi dùng brom mà nhận biết.

nguyenhonghai123:
Anh ơi làm thế nào để so sánh độ bền của các gốc tự do ạ.
Trùng hợp isopren có phải ra 4 sản phẩm không.
nói dung dịch brom và dung dich nước brom có gì khác nhau không ạ

shindo:
Nếu chú học chuyên hóa thì độ bền gốc được xét dựa trên hiệu ứng +C và +H (đôi khi cả +I), cái nào được hỗ trợ nhiều hơn bởi những hiệu ứng này sẽ ưu tiên bền nhất. Còn không phải dân chuyên Hóa thì... chấp nhận kết quả thôi.

Trùng hợp isopren chính xác thu được 4 sản phẩm

Tạm thời không có gì khác nhau giữa hai cái đó trong chương trình THPT hiện hành, nhưng nếu đi sâu xa hơn như thi QG thì phải hiểu rõ dung dịch brom là TRONG DUNG MÔI NÀO.

[halogen1992]

Em giải bài này có sai chỗ nào không ạ ?
1)Điều chế novocain từ toluen và các chất hữu cơ chứa không quá 3 C.
Novocain: p–O2N–C6H4–COOCH2CH2 N(C2H5)2

 
2) Điều chế Spiro[2.2]pentan từ CH4


Yan_sora:
Phản ứng H₂N-Et + NaOH --> Et₂NH ở đâu ra "thú vị" thế ?

Tốt nhất là không nên có phản ứng oxi hóa nitrotoluen thành nitrobenzoic trực tiếp như vậy, dễ có phản ứng decacboxy hóa. Theo anh thì nên dùng Cl₂/askt để tạo dẫn xuất triclo rồi thủy phân tạo axit, các phản ứng đều thực hiện khá êm

[halogen1992]

1) Điều chế p–O₂N–C₆H₄–NO₂ từ benzen
Em có thể tạo ra p - NO₂-C₆H₄-NH₂ rồi oxi hóa được không ạ ?
2)Điều chế các chất sau ( hình 1) từ CH₄ và các chất vô cơ thích hợp.
Câu 1) em bí 
Câu 2) em nghĩ điều chế ra xiclohexadien nhưng không biết cộng H₂O bằng tác nhân nào để tạo sản phẩm. 
3) Từ CH4 điều chế thuốc nổ hexogen ( hình 2)
Câu này em bí luôn ! 
4) Cho em hỏi chất này điều chế thế nào ạ ?  EtO-CHO, EtO-COOEt
Các anh giúp dùm ạ 


__



Yan_sora:
Câu 3. Trước giờ hexogen chỉ mới thấy có phản ứng này:



Phương trình cụ thể: (CH₂)₆N₄ + 10HNO₃ → (CH₂-N-NO₂)₃ + 3CH₂(ONO₂)₂ + NH₄NO₃ + 3H₂O

Chất (CH₂)₆N₄ là hexamin hay còn được biết nhiều với cái tên urotropin. Nó được điều chế từ phản ứng giữa NH₃ và HCHO.

([wiki]Hexamethylenetetramine[/wiki]: Hexamine, also called hexamethylenetetramine or methenamine (INN), is a heterocyclic organic compound that can be prepared by the reaction of formaldehyde and ammonia.)

shindo:
1. Có gì đâu mà bí hở trời, cái này chả có gì cả. Tổng hợp 1,4-diaminobenzen đi, có vấn đề gì với nó đâu. Chỉ việc tổng hợp anilin rồi bảo vệ bằng Ac₂O sau đó nitro hóa êm bằng NO₂BF₄ hoặc MeCOONO₂.

2.
a) Dùng cái nền của câu 1 trên, và tự nghĩ tiếp, cũng chỉ là một trò mèo tương tự
b) Hydro hóa hoàn toàn quinon hoặc 1,4-dihydroxibenzen (sản phẩm oxy hóa êm phenol)

3. Thiên đã làm

4. Chất đầu tiên thì khỏe nhất là chú em ozon phân EtOCH = CH₂, nó được tạo thành bằng cách cho axetilen + etanol (phương pháp điều chế vinylete), còn cái thứ hai thì cho etanol + photgen thôi, chả có gì cả.

minhduy2110:
chất đầu tiên câu 4 sao không ai nhận ra là este nhỉ HCOOEt, anh Shin lại còn ozon phân lằng nhằng

Shin: Ờ đúng, sao mình... ngu thế . Công nhận dở thật ^^

cong.darkness:
Cái câu 2 kia cho em làm thử:
benzen-->nitro benzen---(+H2SO4,to) rồi nitro hóa và tách nhóm -HSO3 --> 1,2-đi nitro benzen--(nitro hóa) --> sp .

Anh ơi! Sao cái novocain em tìm được lại khác cái chất của bạn halogen vậy?
http://en.wikipedia.org/wiki/Novocain

Yan_sora:
Đinitro hóa thì đừng hòng về được tetranitro

[halogen1992]

Giúp em các bài này với ạ ! 
1) Từ toluen điều chế saccarin 
2) Từ xiclopropan điều chế
    a) Biphenyl
    b) Teflon
3) Từ benzen và các chất hữu cơ chứa không quá 3C Tổng hợp các chất sau


cong.darkness:
Câu 1 thì anh shin làm từ mấy tháng trước rồi:
http://www.olympiavn.org/forum/index.php?topic=164.3075
Cầu 2
+C₃H₆--> C₃H₈ --> CH₄+C₂H₄.
Điều chế ra phenol rồi brom hóa sau đó nối mạch bằng ( Li+CuI)-->biphenyl
+CH₄-->2CHCl₃---(HF)-->2CHClF₂--(t^o)-->C₂F₄.-->trùng hợp.

Câu 3 em không biết vẽ lên .!

kuteboy:
Nhân tiện cho em hỏi từ clorofom ra freon-22 như bạn darkness làm thì nếu thay HF bằng SbF3 thì khác nhau thế nào?

shindo:
SbF₃ là tác nhân flo hóa mạnh hơn nên sẽ dẫn tới khả năng toàn H sẽ bị thay thế.

@Đắc nét: Corey - House không nối mạch biphenyl được, trừ khi chú mày dùng Heck, Suzuki... thì may ra ^^ . Tốt nhất là dùng Ullmann coupling, đun PhX (X là Br hoặc I) với Cu sẽ thu được biphenyl với hiệu suất cao. Hoặc thế này cho dễ hiểu.
benzen --- + xiclohexylclorua / nhôm clorua------> xiclohexylbenzen ---Ni, nhiệt----> biphenyl

kuteboy:
Nếu như toàn bộ H bị thay thế thì khả năng tạo freon-22 là thấp hơn so với dùng HF hay sao?

shindo:
Thường chẳng ai dùng HF để tạo freon, mà dùng hỗn hợp HF với một tác nhân flo hóa khác như SbF₃ hay CoF₃ cho nó êm.

Về câu 3 của chú halogen chỉ cần tổng hợp diol tương ứng rồi cho cộng với photgen là ok. Tổng hợp diol thì quá dễ rồi.

[shindo]

Giới thiệu với các chú đây là đề thi tổng hợp hữu cơ hết học phần lớp cao học năm ngoái, trường Đại học khoa học tự nhiên Thành Phố Hồ Chí Minh, cái đề siêu củ bựa .

Thời gian làm bài là 90 phút, dĩ nhiên không xài tài liệu .

Bài 1: Bổ túc các phản ứng sau



Bài 2:

1. Phosphacon tức dietyl-p-nitrophenylphotphat là một loại thuốc trừ sâu có hiệu lực cao được điều chế từ etanol, photpho oxiclorua và p-nitrophenol. Xây dựng quy trình điều chế chất này với một số tác nhân thích hợp.

2. Các sunfonamit có tính kháng sinh quan trọng được điều chế từ các thiol và một amin tương ứng. Xây dựng quá trình điều chế sunfaguanidin từ p-aminothiophenol và guanidin (NH₂)₂C = NH với các tác nhân thích hợp.

Đứa nào làm được cái đề củ bựa này mà không dùng đến sự trợ lực của search cũng như tài liệu tham khảo anh công nhận xuất sắc

hongheo:
Bài 1 em còn 3 phát chẳng biết ra kiểu gì nữa, bài 2 phần 2 có lẽ là chan-lam coupling phải không anh .

shindo:
Bài 2.2 chẳng đến mức ấy đâu, chú search công thức của sunfaguanidin bằng google sẽ thấy ngay con đường tổng hợp . Bài đó cú ở chỗ không cho chất, chỉ cho tên thường nên... chẳng thể tổng hợp được .

Còn bài 1 vướng ba chỗ nào ?

hongheo:
Em vào wiki thấy có mỗi cái công thức có tổng hợp đâu,căn bản mấy hôm trước vừa đọc cái chan-lam nên ấn tượng quá .

Bài 1 polymer đầu với cái chỗ B-C ở 6 anh ạ.

shindo:
Bài 1 là trùng hợp anion ấy mà, A là R - CH₂ (- C(Me) = CH )_n- CH₂Li. Thủy phân ra cao su isopren. Còn 6 là chuyển vị 2 lần ra xeton, bài này anh nghĩ mãi đến ban chiều mới tìm được tài liệu, quá kinh dị .

Mà nhìn công thức là biết tổng hợp rồi còn gì nữa ^^ .

Yan_sora:
Bài 1 thì gợi ý thế này, như cái cao su Buna, vì sao nó tên như vậy? Vì đó là sự trùng hợp của butadien-1,3 với xúc tác kim loại Na hoặc hợp chất có hoạt tính mạnh như NaNH₂ ---> Ở đây RLi cũng tương tự ---> Suy đoán ra là trùng hợp anion, dĩ nhiên dùng nước là để thủy phân, xử lí Li đi thôi

shindo:
Cho các chú cái đáp án bài 6, bài này lạ nên dĩ nhiên khó đoán (hai bước đầu của sự tạo thành C đều có sự chuyển vị ankyl-boran), ngay bản thân anh cũng không đoán được mãi cho đến chiều đọc Carey Sundberg phần cơ kim để ôn bài .



halogen1992:
Bài 1.3 em làm càng, nên ngớ ngẫn thế này !


Yan_sora:
Nếu chất này đúng thì bước trung gian cũng là... sai Làm gì có sự tồn tại của một trianion như vậy được?

shindo:
Chính xác là ở đây chỉ ortholiti hóa được 1 chỗ thôi, chứ không đến ba chỗ ^^ . Bài này chỉ thế một lần . Không để ý cấu trúc cái trianion

halogen1992:
Thế này đúng chưa ạ ?
1.5  c--->D là tách nước phải không  ?
Các anh gợi ý cho em 1.7 được không  ?


shindo:
1.5 là toàn quy trình Reformatsky nổi tiếng đây mà ^^

Sản phẩm đầu là este của hydroxiaxit (C) và sau đó thủy phân este tạo hydroxiaxit (D). Thường H₃O⁺ không tách nước (do axit loãng), H⁺ mới tách nước

1.7 tham khảo Ziegler (AlR₃)- Natta (sau đó bố này thêm cái TiCl₄ vào).

[halogen1992]

Làm sao ta tổng hợp được chất này ạ ?


shindo:
Tổng hợp nó làm gì, tham gia vào Suzuki coupling à ?

Phương pháp chung tổng hợp thằng boran như thế này: RLi ----1)BCl₃, 2) NaOH loãng-----> sản phẩm

Yan_sora:
Shindo:     ArLi + B(i-OPr)₃ -----> Ar-B(i-OPr)₂ + H2O ---> Ar - B(OH)₂

shindo:
Cũng như nhau cả thôi, vì B(OR)₃ cũng đi từ BX₃ mà ra cả ^^ , nhưng cái BCl₃ thì không được dùng nhiều trong tổng hợp .

[halogen1992]

Giúp em bài này với ạ ?
Hình 1 :Từ cumen và các chất vô cơ hãy điều chế polime sau:

Hình 2 : Điều chế chất hữu cơ sau từ axeton, benzanđehit và axit malonic


chelobi:
Câu 1 oxi hóa cumen ra phenol và axeton rồi cộng 2 thứ này vào nhau trong môi trường H⁺, sản phẩm thu được cộng với phenol với xúc tác AlCl₃, sau đó cho tác dụng với COCl₂ trong môi trường kiềm theo tỉ lệ 1:1, trùng hợp cái thu được là xong. Đây là polime policacbonat là 1 loại nhựa trong, nhẹ nên dùng làm mũ bảo hiểm.
Câu 2 ngưng tụ bình thường rồi cộng với axeton là xong,có gì đâu nhỉ?

[hongheo]

Tiếp 1 bài tổng hợp , hoàn thành chuỗi phản ứng sau:


Oxy: Sao hình vẽ kinh thế .

@Cao: vẽ vội nên không được đẹp, vẫn còn nhìn được, thông cảm .

Đính chính tý: đúng ra là HC(OEt)₃, mọi người thông cảm .

chelobi:
Đề nghị cho bài tổng hợp của anh hongheo. Nguồn gốc sâu xa của dãy này chính là tổng hợp axit ascisic.


halogen1992:
Bạn giải thích dùm mình cơ chế tạo A,B được không ?

hongheo:
Robinson annulation, 2 kiểu đóng vòng 2 sản phẩm, bạn cứ vẽ cơ chế sẽ thấy .

[shindo]

Hôm nay cao hứng mượn tạm bài tổng hợp của Brazil cho mấy đứa làm chơi



Trích từ  bài 6 đề thi chọn 4 thành viên đội tuyển Olympic Hóa học Brazil dự thi IChO (tháng 4.2008). Shindo mạn phép lấy ra và tỉa tót ^^

chelobi:
Anh ơi sản phẩm cuối là cái này đúng không ạ.


Đúng là nó, setraline ^^

cong.darkness:
Anh có thể vẽ ra cái A,B,C được không?Cái phản ứng thứ 2 lạ quá!

hongheo:
Phản ứng thứ 2 có gì lạ đâu, nó là stobbe condensation mà:

[shindo]

Bài nữa cho vui đê ^^



hongheo:
Sau một hồi vẽ vời, cuối cùng em ra chất này, anh shin xem okie chưa??? Lười vẽ quá, cho em nói mồm tý, bắt đầu từ A là phá vòng lacton rồi ngưng tụ tạo ra 1 vòng mới nữa chứa N, phản ứng 2 nối đôi vòng này bị khử tất, các phản ứng sau cứ tiến hành bình thường ra chất cuối như dưới .

Risaperidone, chuẩn lắm ^^

[shindo]

Lại tiếp một dãy nữa đê ^^



Câu hỏi phụ: Từ chất đầu tùy chọn và dị vòng tương ứng hãy đề nghị một con đường tốt nhất để tổng hợp tác nhân chuyển hóa D thành E .

halogen1992:
Mấy bài khó quá nhìn đáp án cũng không hiểu luôn 
Em chỉ xin đề cử câu hỏi phụ thôi ạ ! Anh xem có sai ở đâu không ?


shindo:
Quá có, nếu đầu NH kia đập vào vòng epoxy thì toi à ^^.

halogen1992:
Sách của em viết là trong môi trường bazo OH thành O^- ái nhân hơn N  ( theo cách dịch của em  )

shindo:
Nhưng em cũng nên để ý cho anh một điều, nếu môi trường base thì vòng epoxy đã không còn là chính nó ^^

halogen1992:
Em đầu hàng 2 tay 
Vậy nếu em bảo vệ 1 N trên vòng rồi cho những phản ứng còn lại xảy ra trên N kia, vậy có được không anh ?

shindo:
Ơ hơ, tùy vào em bảo vệ bằng cái gì thôi ^^ . Nhớ là vòng epoxy của chúng ta mong manh và dễ vỡ như... thủy tinh vậy .

halogen1992:

Nhưng em cũng nên để ý cho anh một điều, nếu môi trường base thì vòng epoxy đã không còn là chính nó ^

Em không hiểu lắm còn trường hợp này thì sao hả anh ?
Bảo vệ bằng Boc thì sao hả anh ?

shindo:
Ở đây không được dùng base quá mạnh như NaOH hay axit quá mạnh, vì nó sẽ làm vỡ vòng epoxy tạo diol. Tuy nhiên nếu sử dụng kiềm yếu thì mọi thứ sẽ diễn ra đúng như phản ứng của em.

Em vẫn chưa đưa vấn đề vào trọng tâm, làm thế nào điều chế được tác nhân đó ?

halogen1992:
Các anh và các bạn chỉ giáo thêm !


hongheo:
Câu hỏi phụ thừa 1 chỗ kìa  , còn chỗ cuối thì dùng hydro phân chứ, axit HBr thế kia mà nó không xử ête chắc. Còn sản phẩm trong chuỗi mình ra khác bạn nhiều .Xem bên dưới nhé .

@halogen:đợi tý mình vẽ dãy, lười quá .
Ok, quetiapine ^^

Thế này okie nhá halogen
@shin: bài này làm đúng không cộng điểm cho em à .

halogen1992:
Nhận khuyết điểm trong câu hỏi phụ 
Vậy cậu đưa dãy của cậu lên đi, để mình học hỏi thêm. 

[halogen1992]

Các anh và các bạn giúp em dãy này với ! 



hongheo:
Còn đây là đề nghị cho bài tổng hợp 1 của bạn, bài 2 mình nghĩ sai thế nào ấy, tự dưng lạ có Reformatsky, mấy chỗ sau cũng khó hiểu.

Thôi chết đính chính tý, 2 cái đầu là CH₂Cl và 1 bước chuyển thành CH₂OH nữa,chân thành cáo lỗi 

Oxy:
Sai rồi Hưng ơi .
Thứ nhất, làm gì có chuyện có 2 nhóm MgBr ở gần nhau thế được.
Thứ hai, cấu hình của sản phẩm có thể không đúng.
Thứ ba, cơ Mg oánh vào cái CHO tạo ra oxy-anion. Cái này oánh lại vào Cl sinh ra epoxy ngay .

hongheo:
Thứ nhất, chất này chỉ có 2 C, không thể tách đi đâu được, tốn tại tốt ấy chứ  .
Thứ 2, tớ nghĩ bài này chỉ là điều chế, không đề cập đến hiệu suất nên làm thế này xong tách ra cũng được chứ làm sao mà đúng cấu hình y nguyên.
Thứ 3, làm gì mà đánh được toàn bộ tạo epoxy thế, tớ nghĩ cái này chỉ giảm hiệu suất phần nào thôi.
Cuối cùng, mong các cao thủ khác cho ý kiến bổ sung .

Oxy:
Ờ, 1 là chất đề bài cho, thế thì miễn bàn .
Epoxy đánh được toàn bộ, cực dễ . Bởi vì sau khi + cơ Mg phải thủy phân nữa. Đằng này chưa thủy phân nó tách béng ra MgBrCl với vòng epoxy, quá ngon.
Nhưng mà thế thì ảnh hưởng mấy đâu nhỉ .

halogen1992:
Cho tớ hỏi tí, nếu tổng hợp chất A, thì làm sao biết chắc 2-OH sẽ cùng nằm bên phải hay là cùng nằm bên trái ! 

Yan_sora:
Hai chất A - B chỉ khác nhau bởi cấu hình 2 nguyên tử C3 và C4, sự khác nhau này có do phản ứng cộng đồng thời của nhóm AO₄ (như MnO₄^- hoặc OsO₄) rồi thủy phân để tạo ra 2 nhóm -OH cùng phía. Do vậy điều chế A và B thực ra đều cùng một hướng, chúng tạo ra từ hỗn hợp và tách ra bởi phương pháp sắc kí.



Theo một hướng phân tích ngược (tạm bỏ qua các yếu tố lập thể ở những bước cuối) ta có quá trình tóm tắt như hình trên. Ở đây nên chuyển nhóm chức clo trong Cl-CH₂-CH=O thành một nhóm khác bền với tác nhân Grignard.

Để có thể tạo ra cấu hình cho C2 và C5 phù hợp thì chắc chỉ có phương pháp... sắc kí lần lượt sau mỗi bước cộng tác nhân Grignard và thủy phân, bởi việc phản ứng A_N này khó mà chọn lọc được Tớ nghĩ lựa chọn dùng sắc kí là có thể, bởi giai đoạn cuối cũng phải dùng nó để tách riêng A và B.

Còn chất BrMg - C=C - MgBr vẫn tồn tại, nó được dùng nhiều trong công nghiệp tổng hợp polymer

[halogen1992]

Mình nghĩ C₆H₁₀0 là chất này (CH₃CH₂)₂C=C=O Nhưng không biết nếu thế thì nó đime hóa thế nào 


cong.darkness:
Dạng của nó là 2,2,4,4-tetra etyl xiclobutan-1,3-dion.Mình nghĩ nó chỉ đóng vòng bình thường thôi.

hongheo:
Chỗ cuối đime có thể tạo 2 dạng đóng vòng: 1 là tạo lacton, 2 là tạo vòng cyclobutandion.

shindo:
Xeten dime hóa tạo lacton bốn cạnh ưu thế hơn.

Yan_sora:
[wiki]Ketene[/wiki]: Ketenes are generally very reactive, and participate in various cycloadditions. They will also undergo [2+2] cycloaddition reactions with electron-rich alkynes to form cyclobutenones, or carbonyl groups to form beta-lactones.

Một đáp án đề nghị cho bài tập của ku halogen

Hưng rút kinh nghiệm, khi giải những bài tập có thể có nhiều đáp án như thế này em nên tìm thêm thông tin từ các nguồn tài liệu để hoàn chỉnh đáp án hơn, như thế sẽ rất có lợi cho em trong việc ôn thi HSG, kiến thức sẽ vững hơn.

[hongheo]

Okie, cảm ơn anh Thiên rất nhiều, tiện anh cho em hỏi thêm 1 chút về phương pháp sắc kí được không  . Còn đây là đáp án cho 2 bài tổng hợp ở trang này: http://www.olympiavn.org/forum/index.php?topic=116.420, còn gì nữa không halogen  , có gì ra yahoo trao đổi thêm.

[Yan_sora]

Đáng lẽ cái này anh không nên viết mà phải bác Hưng hoặc anh shin viết thì mới đủ "chất" nhưng mà ngặt nỗi bác Hưng thì... bận đi nhậu còn anh shin đang đi chữa ung thư vú nên anh đàng viết trước một bài tóm tắt qua loa vậy T_T

Phương pháp sắc kí (Chromatography)

Phương pháp này được phát hiện và đưa vào thực nghiệm vào khoảng cuối thế kỉ XIX, đầu thế kí XX. Theo một số tài liệu như Fundamentals of Analytical Chemistry (8^th Edition) của Douglas A. Skoog hay Hóa học Phân tích của các giảng viên trường ĐH KHTN (thầy Trần Tứ Hiếu, Từ Vọng Nghi, ...) thì phương pháp này ra đời vào năm 1903 bởi nhà thực vật học người Nga [wiki]Mikhail Semyonovich Tsvet[/wiki].



Mikhail Semyonovich Tsvet

Phương pháp này đã giải quyết được vấn đề tách các hợp chất có tính chất gần như tương đồng ra khỏi nhau theo một cơ chế độc đáo. Ví dụ như với các nguyên tố đất hiếm (dãy lantanit hoặc actanit) là các nguyên tố có tính chất rất giống nhau, trước đây để tách chúng bằng phương pháp kết tủa, người ta phải thực hiện hàng trăm, hàng nghìn lần tách nhưng vẫn không thể thu được chất tinh khiết, hoặc với trường hợp các đồng phân hữu cơ (đồng phân vị trí nhóm chức, đồng phân quang học, ...) thì việc có một số khác biệt nhỏ trong cấu trúc như vị trí của một nhóm chức nào đấy sẽ không làm ảnh hưởng nhiều đến tính chất của chúng, do đó sẽ khó để tách riêng chúng ra. Tuy nhiên từ khi phương pháp sắc kí ra đời, những vấn đề này đã được giải quyết. Một số vấn đề cơ bản như cơ sở lí thuyết, nguyên lí tách, ... có thể được tóm tắt ngắn gọn như sau (Phương pháp được trình bày ở đây là một phương pháp khá đơn giản và cổ điển).

- Cơ sở của phương pháp sắc kí dựa trên sự phân bố của các cấu tử khác nhau trong các dung môi là không giống nhau, kể cả các chất có tính chất gần tương đồng thì vẫn có một sự chênh lệch nào đó. Để tách các cấu tử này ra riêng biệt với nhau người ta sử dụng một hệ thống cột sắc kí, bao gồm hai thành phần: Pha tĩnh (stationary phase) là pha đứng yên, thường là chất rắn hoặc chất lỏng có khả năng hấp thụ các chất phân tích và pha động (mobile phase) là một pha liên tục di chuyển qua pha tĩnh, là chất khí hoặc chất lỏng.

- Người ta cho chất phân tích vào cột đã sẵn pha tĩnh, sau đó cho pha động liên tục dội qua. Ban đầu khi chất phân tích được cho vào pha tĩnh thì các cấu tử phân bố bất kì trên pha tĩnh, tuy nhiên do ái lực của mỗi chất với pha tĩnh là khác nhau nên những chất nào có ái lực với pha tĩnh mạnh sẽ phân bố tốt hơn. Khi pha động đi qua thì các cấu tử có điều kiện để phân bố lại, khi các cấu tử ở pha tĩnh thì chúng không di chuyển nhưng khi ở pha động thì chúng lại di chuyển. Những chất có ái lực với pha tĩnh yếu sẽ di chuyển nhanh hơn và dần dần tách ra khỏi những chất có ái lực với pha tĩnh mạnh hơn.

Ban đầu sự tách biệt các cấu tử khác nhau sẽ rất nhỏ, nhưng quá trình hấp thụ và giải hấp này diễn ra liên tục, nhiều lần nên các cấu tử càng lúc càng xa nhau và tách ra khỏi nhau. Xem hình vẽ minh họa cho quá trình tách hỗn hợp của hai chất A và B ^[1]:



- Như vậy: Sắc kí là quá trình tách dựa trên sự phân bố liên tục của các cấu tử chất phân tích lên hai pha: một pha thường đứng yên, có khả năng hấp thụ chất phân tích gọi là pha tĩnh, một pha di chuyển qua pha tĩnh gọi là pha động. Do các cấu tử chất phân tích có ái lực khác nhau với pha tĩnh nên khi pha động đi qua chúng sẽ di chuyển với các tốc độ khác nhau và tách ra khỏi nhau. Sự phân bố của chất phân tích lên hai pha thường lặp đi lặp lại nhiều lần (hàng nghìn, thậm chí là hàng triệu lần!) ^[2]

Tài liệu tham khảo:

[1] Fundamentals of Analytical Chemistry, 8^th Edition, Douglas A. Skoog, Stanford University, 2004.

[2] Hóa học phân tích, tập 2 - Các phương pháp phân tích công cụ, Trần Tứ Hiếu - Từ Vọng Nghi - Nguyễn Văn Ri - Nguyễn Xuân Trung, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.

Ai muốn biết chi tiết hơn thì PM hỏi admin shindo nhé, hoặc muốn hiểu sâu thêm thì PM cho bác Hưng n2h